Kỹ năng viết bài cho tạp chí

Mỗi tờ báo có văn phong riêng, mỗi người viết có cách thể hiện của mình và mỗi loại hình báo chí cũng đòi hỏi lối viết khác nhau. Và còn một thực tế nữa là các biên tập viên khác nhau thì có gu khác nhau. Một bài viết văn hoa của bạn có thể được khen ngợi lần này nhưng cũng có thể bị bỏ đi lần sau. Đừng thất vọng.

Có hai yếu tố chung cho tất cả các bài viết cho tạp chí, đó là bố cục và độ dài.

Bố cục

Một bài báo hay, cũng giống như một vở kịch hoặc một cuốn tiểu thuyết, có mở đầu, phần thân và phần kết. Khi đọc một bài báo như vậy, bạn sẽ nhận thấy tác giả biết mình đang đi tới đâu và anh ta đã dự kiến được phần kết trước khi bắt đầu viết đoạn đầu tiên.

Lời khuyên 1: Khi đọc phần ghi chép của mình, bạn hãy tìm ra thông tin có thể làm phần mào đầu và thông tin có thể làm tít phụ. Nếu có thể tìm được những thông tin này thì bạn có thể viết bài nhanh hơn nhiều. Nhiều bài báo hay kết thúc bằng cách nhắc lại một điểm đã đề cập trong mào đầu. Cách viết như vậy giúp bài báo có tính nhất quán.

Lời khuyên 2: Dành nhiều thời gian cho phần mào đầu. Tất nhiên đây là đoạn quan trọng nhất của bài báo và nếu mào đầu hay thì nhiều khả năng phần còn lại của bài báo sẽ suôn sẻ.

Lời khuyên 2a: Đối với một bài ngắn 100 dòng (2 cột) hoặc ít hơn, bạn phải vào đề câu chuyện càng sớm càng tốt. Điều này có nghĩa là chậm nhất phải nói được phần cốt yếu của câu chuyện vào phần cuối của đoạn một hoặc phần đầu của đoạn hai. Bạn không có thời gian để miêu tả hay phân tích dài dòng. Dưới đây là một ví dụ về một bài báo hai cột có mào đầu hay:

Một vũ khí siêu âm dưới hình thù một chiếc ống nhòm đã gây choáng váng cho cuộc đua ngựa nổi tiếng Royal Ascot, khiến con chiến mã hất ngã người đua và thua cuộc. Hành động bẩn thỉu này hóa ra là một âm mưu rửa tiền buôn lậu ma túy. Điều tưởng như một âm mưu trên đường đua này lại là tiêu điểm của một phiên tòa hình sự mở tại Luân Đôn vào tuần trước.

Lời khuyên 2b: Đối với những bài dài hơn, khoảng 150 dòng (3 cột) hoặc hơn, bạn có thể thử viết một mào đầu miêu tả một khung cảnh có thể cho độc giả biết sắc thái của sự kiện. Ví dụ:

Khi cơn mưa giấy kim tuyến đổ từ trên trời xuống, nhà tiểu thuyết nổi tiếng nhất Peru bước lên một sân khấu ọp ẹp ở trung tâm Lima. Trước mặt ông, đám đông chừng 25.000 người đang vẫy cờ đỏ-trắng của Peru và hát: “Tự do! Tự do! Tự do!” và sau đó họ bắt đầu hét tên ông “Mario! Mario! Mario!”

Lời khuyên 2c: Cũng có thể mở đầu bằng một câu chuyện. Ví dụ:

Khi đang còn là một học sinh trung học ở Chicago, Bob Fosse đã tiên đoán cuộc đời mình sẽ thú vị nhưng ngắn ngủi. “Tôi luôn nghĩ rằng tôi sẽ chết ở tuổi 35” ông nhớ lại - “Điều này thật lãng mạn. Mọi người sẽ tiếc thương tôi: “ôi! một tài năng trẻ!”

Lời khuyên 2d: Bạn cũng có thể bắt đầu bằng một câu trích dẫn, nhưng câu nói này phải nêu được ý. Ví dụ:

Napoleon từng nói: “Một đội quân đi chinh chiến bằng cái dạ dày của mình.” Nhưng đó là trước khi dăm-bông hộp được sáng chế.

Lời khuyên 2e: Cần tránh mào đầu bắt đầu bằng một thời gian trong quá khứ. Đừng viết “Vào ngày 4/7/1960, lá cờ của Mỹ lần đầu tiên đã được kéo lên tại pháo đài McHenry…” mà hãy viết “Ba mươi năm sau ngày lá cờ của Mỹ được kéo lên tại …”

Lời khuyên 2f: Cần tránh mở đầu với từ “đó là”, ví dụ như “đó là một đêm tối trời và mưa bão.” Không có gì sai khi dùng “đó là”, nhưng từ này thường được dùng quá nhiều.

Lời khuyên 3: Phác thảo bài viết. Một số phóng viên giàu kinh nghiệm không cần phác thảo trên giấy trước khi viết, đặc biệt là đối với một bài ngắn, nhưng hầu hết phóng viên làm việc này. Chỉ cần một danh sách đơn giản các vấn đề được viết theo trật tự mà bạn dự kiến sẽ đề cập là đủ. Việc mất thời gian xây dựng trình tự cho bài viết sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều thời gian khi thực sự bắt tay vào viết, bởi vì rất nhiều bài báo, đặc biệt là những bài do bạn tự đi tìm tư liệu, cần phải sắp xếp các sự kiện không liên quan với nhau theo một trình tự. Khi đã dựng được khung cho mớ thông tin hỗn độn thì bạn sẽ dễ dàng quyết định giữ lại thông tin gì, và loại bỏ thông tin gì.

Lời khuyên 3a: Trước khi viết phác thảo, hãy quên hẳn quá trình đi thu thập thông tin và cố gắng xem xét câu chuyện với tư cách là một độc giả không biết gì (hoặc một biên tập viên). Hãy chọn ra những sự kiện, những khía cạnh và những kết luận của câu chuyện mà bạn cho rằng sẽ hữu ích nhất cho một người không hiểu biết gì về chủ đề này. Bằng cách tách mình khỏi quá trình thu thập thông tin, bạn có thể tránh được việc bị rối trước đống thông tin do chính mình thu được. Bạn cũng có thể tìm ra những thuật ngữ hoặc tình huống cần phải giải thích thêm cho độc giả.

Lời khuyên 3b: Việc phác thảo bài viết giúp bạn khống chế số lượng từ của bài báo. Một đoạn trung bình của một bài trong tạp chí TIME được giới hạn trong khoảng 20 dòng. Nếu bạn được giao viết một bài 100 dòng, bạn chỉ được viết năm đoạn. Theo định nghĩa thì mỗi đoạn chỉ được đề cập tới một vấn đề nên bạn sẽ có 5 vấn đề quan trọng. Trừ đoạn mào đầu, bạn còn bốn đoạn. Vậy nên khi xem lại phần ghi chép của mình, hãy chọn ra 4 vấn đề quan trọng bạn muốn đề cập và sắp xếp chúng theo một trật tự logic. Đây chỉ là một gợi ý. Có thể bạn có những phương pháp hay hơn của riêng mình.

Lời khuyên 3c: Trong một bài dài 100 dòng hoặc hơn, bạn nên dành một hoặc hai câu giải thích cho độc giả biết tại sao bài báo này lại quan trọng và tại sao độc giả nên đọc nó. Câu “quảng cáo” này thường nằm ở đoạn hai hoặc đoạn ba của bài viết. Bạn phải chèn câu “quảng cáo” này vào mà vẫn giữ mạch bài viết. Đối với các bài 150 dòng hoặc hơn, hoặc những bài về các vấn đề phức tạp, thì cần phải có riêng một đoạn tự “quảng cáo”.

Độ dài 

Các bài của tạp chí thường rất ngắn. Vì vậy phóng viên buộc phải nén thông tin vào rất ít dòng. Điều này có nghĩa là không có chỗ cho các câu văn hoa sáo rỗng.

Lời khuyên 4: Cố gắng viết càng cô đọng càng tốt, cố hết sức để chọn lựa những thông tin phù hợp. Và cần phải rõ ràng. Tránh những câu không có ý nghĩa hoặc không có thông tin

Nếu bạn không muốn bị biên tập viên đảo lộn bài viết của mình, hãy viết bài với những thông tin cụ thể và xác thực tới mức không thể nào thay đổi bài viết mà không giảm đáng kể sức nặng của câu chuyện.

Một số lời khuyên khác

- Không đưa các thông tin quan trọng vào các mệnh đề phụ.
- Nên chọn câu chủ động hơn là bị động.
- Không kết thúc bài viết bằng một câu trích dẫn nếu có thể tránh được. Một cách hay hơn để kết thúc là nêu lên một sự trớ trêu, hoặc một kết luận thông minh hay một sự kiện thú ví gợi mở về những sự kiện xảy ra tiếp theo. 
- Hãy chú ý khi dùng trạng từ. Hầu hết trạng từ chỉ có nghĩa nhấn mạnh như trong câu “Đó là một đêm rất tối trời và mưa bão.” Từ rất ở đây mang ít ý nghĩa.
- Tránh lặp lại từ. Điều này nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng rất nhiều người viết giỏi vẫn mắc phải điều này do không chú ý. Tất nhiên cũng rất nực cười nếu bài viết dùng một loạt từ đồng nghĩa cho một từ quan trọng xuất hiện liên tục trong bài viết, nhưng bạn phải quyết định việc lặp lại từ ở mức độ nào là hợp lý. Đọc to bài viết của mình, tai thường phát hiện ra các từ lặp mà mắt bạn đã bỏ qua.
- Khi dẫn một câu trích trực tiếp, tránh đưa câu trích lặp lại thông tin đã viết. Ví dụ: Các quan chức Mỹ, nhắc lại lời kêu gọi của chính phủ về việc chấm dứt tình trạng lặp lại từ, tuyên bố vào tuần trước rằng “dùng một từ hai lần trong một đoạn văn là không được”. Trong trường hợp này đoạn trích trong ngoặc thuần túy nhắc lại câu giới thiệu. Cách giải quyết hoặc là bỏ câu giới thiệu, hoặc bỏ câu trích.
- Lại nói về trích dẫn, mỗi bài viết nên có vài câu trích. Nói chung, các câu trích ngắn thì hay hơn câu dài. Và càng nhiều trích dẫn càng hay, nhưng sẽ là thừa nếu hơn một người nói về cùng một quan điểm. Các câu trích làm bài viết sống động và hấp dẫn hơn. Tránh những câu trích khẳng định những điều hiển nhiên.
- Khi liệt kê sự việc, đặt chúng theo một thứ tự nhất định: thứ tự chữ cái, thứ tự thời gian,….
- Đọc tạp chí. Việc này sẽ giúp bạn tham khảo cách các nhà báo khác xử lý câu chuyện và các vấn đề trong câu chuyện tương tự như các vấn đề bạn đang phải đối mặt.
- Cuối cùng: Viết lại, viết lại và viết lại. Một bài viết sẽ hay hơn mỗi lần bạn viết lại và thà rằng bạn viết lại để bài viết hay hơn hơn là dành công việc này cho các biên tập viên./.

(Don Morrison, biên tập viên của tạp chí TIME)

Các dạng kết cấu của bài báo

Thử lật giở dăm ba tờ báo ngày hay tạp chí một buổi sáng sẽ thấy đập ngay vào mắt những cái tiêu đề thật kêu, nhưng chỉ vì cái tiếng kêu đó mà ta bị lôi cuốn vào nội dung của bài thì nhiều khi... vỡ mộng. Những bài không đáng gọi là báo chí thì chẳng nói, tức một nỗi là nhiều bài có ý tứ, có thông tin hẳn hoi, vậy mà nội dung cứ rối tinh hết cả lên. Kết cấu kim tự tháp ngược được coi là kết cấu hiện đại và phù hợp với tin, điều đó khỏi phải bàn. Nhưng với các bài viết chuyên sâu - tạm gọi chung như thế cho các loại "feature" thay vì phải phân loại quá chi tiết như cách gọi trong báo chí Việt Nam - thì có nhiều cách để giải quyết vấn đề cho đúng cách nhằm đảm bảo sự hấp dẫn đối với độc giả trong khi vẫn tuân thủ những quy định cơ bản của báo chí.   Với các bài viết chuyên sâu, kể cả phóng sự, chuyện tả tình tả cảnh là thường tình. Nhưng cái dở của nhiều người viết là nhiều khi cứ như thể họ đang... viết văn. Tôi đã đọc không ít bài mà lối kể "con tằm nhả tơ" làm người ta đọc đến tận quá nửa vẫn không hiểu thông điệp chính là gì (xin được không nêu dẫn chứng cụ thể vì... nhiều quá).   Một khi đã xác định được góc độ bài báo, đã chọn lựa thông tin, đã tìm ra thông điệp cốt lõi, thì trước khi viết phải làm dàn ý. Trước một trang giấy dày đặc chữ, với những ý tưởng rối rắm, độc giả sẽ không biết sẽ đi đến đâu và sẽ nản. Vì vậy, lý lẽ của phóng viên phải được sắp xếp sao cho dễ đọc, để độc giả hiểu ngay phóng viên muốn nói gì.    Giảng viên Fabienne Gérault thuộc trường Đại học Báo chí Lille của Pháp nêu lên những cách kết cấu cho bài viết như sau:   Kết cấu kim tự tháp ngược Việc đầu tiên là tập hợp thông tin. Sau đó, sắp xếp chúng. Cách đơn giản nhất là theo thứ tự quan trọng giảm dần. Thông điệp cốt lõi phải được nói ngay ở đoạn đầu. Các đoạn sau phát triển các thông tin bổ sung. Những độc giả không có nhiều thời gian có thể ngừng đọc sau khi đã nắm những thông tin chính. Nhưng cấu trúc này thường khiến kết luận của bài không được hay, vì phần này gồm những thông tin ít giá trị nhất.  Ba quy tắc: * Quên đi bài nghị luận: không làm dàn ý theo kiểu bao gồm mở đầu, thân bài, kết luận, mà bài báo phải đi ngay vào trọng tâm thông tin, cùng với thông điệp chính. Sau đó sẽ đến "như thế nào" và "tại sao". * Mỗi đoạn một ý: không gì gây bực tức cho độc giả hơn là tìm thấy ở dòng thứ 15 một thông tin bổ sung cho dòng thứ 3. Gần như có thể nói rằng mỗi đoạn phải phát triển một ý. * Liên kết giữa các đoạn: luôn thu hút độc giả từ đầu đến cuối. Tránh viết "dây cà ra dây muống", chuyển đoạn một cách chặt chẽ. Điều này giúp tránh đi lan man. Kết cấu thời gian Sắp xếp bài viết theo trật tự thời gian là điều bình thường, nhưng nó làm cho những gì mới diễn ra trở nên xa xôi. Kết cấu này phản lại luật xa gần. Vì vậy, chúng ta có thể bắt đầu bằng tương lai, trong trường hợp này ta sẽ có kết cấu thời gian đảo ngược. Nhưng cách này khó đọc. Cách tốt nhất là trộn hai cách: bắt đầu bằng một dự án quan trọng trong tương lai, hiện tại hoặc quá khứ vừa diễn ra, sau đó quay trở lại kết cấu thời gian.   Kết cấu tổng hợp Kết cấu này tương tự kết cấu một bài phát biểu về lịch sử. Chúng ta bắt đầu bằng sự việc hoặc tình trạng, sau đó nói đến nguyên nhân hoặc kết quả. Kết cấu này đơn giản và logic, cho phép đề cập kỹ một vấn đề mà không làm độc giả chán. Nhưng khó tìm được trình tự thông tin và kết nối các đoạn.   Kết cấu dạng chứng minh Phù hợp với loại bài phân tích, điều tra, bình luận. Phải đề cập đến thông tin chính, sau đó chứng minh bằng một loạt lý lẽ dựa trên các sự việc. Điều quan trọng tìm ra được cấu trúc bài. Cần rút ra những khái niệm của mỗi một loại cấu trúc để tìm ra cấu trúc thích hợp cho bài báo. Cần nhớ là phải tìm ra một trật tự và logic khi kết nối các đoạn.   Mỗi loại kết cấu có điểm mạnh và điểm yếu khác nhau, người viết có thể lựa chọn cho phù hợp với thông tin mà mình muốn truyền tải. Không thể nói kiểu kết cấu nào hay hơn nhưng tất cả đều có điểm chung là theo một logic nhất định để nêu bật chủ đề. Mà ít nhất, nó cũng giúp cho bài viết mạch lạc và độc giả biết điều gì đang chờ họ ở phía trước./.

Những điều cần thiết để có tin hay

Gần đây, một tờ báo trích lời của Tổng Thanh tra Nhà nước phát biểu về một vụ cũng khá ầm ĩ. Sau đó quan chức này tuyên bố ông không hề phát biểu như vậy. Rồi loại tin kiểu "có tin đồn sẽ tăng giá gạo, tăng giá xăng..." cũng xuất hiện không ít trên báo chí Việt Nam.

Chưa dám nói những tin kiểu này góp phần gây bối rối cho xã hội, nhưng chắc chắn nó đi ngược lại những nguyên tắc cơ bản của báo chí.

Thực ra những nguyên tắc cơ bản này luôn là những điều đầu tiên được nhắc nhở đối với bất kỳ nhà báo nào, vậy tại sao tình trạng đăng tin không kiểm chứng, đăng tin đồn, tin với quan điểm thiên vị, thậm chí tin sai, lại nhiều như vậy? 
 
Sau khi đảm bảo nắm vững cấu trúc cơ bản của tin, hãy để ý đến một số yếu tố cần thiết để bài viết được hay. Những yếu tố này gồm có: tin tức chính xác, xác định nguồn gốc của tin, công bằng, cân bằng, không thiên vị và thấu đáo. Diễn đàn Báo chí Việt Nam xin giới thiệu quan điểm của Peter Eng và Jeff Hodson, nêu trong cuốn "Cẩm nang viết tin." 
 
Chính xác
 
Điều quan trọng hơn cả là phóng viên cần phải đưa tin thật chính xác, nếu không, độc giả sẽ không tín nhiệm vào báo của bạn và mua báo khác. Các sai sót có thể làm hại đến các nguồn tin và độc giả. 
 
Không bao giờ nên cho rằng một điều gì đó là đúng. Luôn luôn đặt câu hỏi. Luôn luôn kiểm chứng. Chính xác có nghĩa là luôn luôn lưu ý đến mọi chi tiết. Bắt đầu từ việc đơn giản nhất như: cách đánh vần tên, chức danh và địa điểm. Tiếp đến là việc xác nhận các thông tin chứa đựng trong các thông cáo báo chí, và trích lời một người nào đó thật đúng, hoặc mô tả đúng quan điểm của họ.
 
Có thể bạn nghĩ rằng viết tên sai ‘không quan trọng lắm’ nhưng nếu bạn mắc lỗi này, một độc giả biết cách đánh vần đúng sẽ nghĩ rằng, ‘nếu phóng viên viết tên cũng sai thì không hiểu còn sai thêm những gì nữa trong bài.’ Các nguồn cung cấp tin có thể bực mình nếu bạn viết sai tên của họ. Họ có thể không tin cậy bạn nữa. Hãy hỏi nguồn tin này cách đánh vần, xin họ danh thiếp. Xem trong niên giám điện thoại. Viết là Chuan Leepai hay Chuan Leekpai? Jacky Chan hay Jackie Chan?
 
Một tờ báo có thể gây ra nhiều vấn đề nếu phạm sai lầm. Một tờ báo Campuchia làm cho người dân lo ngại khi đưa tin rằng một loại bao cao su tránh thai có thể đã bị nhiễm vi khuẩn HIV gây ra bệnh AIDS. Chính phủ đã phải mở một cuộc họp báo để bác bỏ tin này. Tờ báo đăng tải lời xin lỗi: ‘Chúng tôi sai lầm trong tư cách phóng viên chuyên nghiệp.’
 
Sai sót là quá tệ khi chúng ta phải vội vã và để kịp hạn ra báo. Nhưng mẵc lỗi lầm chỉ vì bất cẩn hay lười biếng không kiểm lại tin là điều không thể tha thứ được.
 
Kiểm chứng
 
Không bao giờ nên đăng tải những tin dễ gây tranh cãi mà không kiểm chứng. Nếu được, hãy kiểm chứng bằng cách đến tận nơi. Nếu không thể đến được thì yêu cầu những ai chứng kiến tận mắt xác nhận sự việc. Đồng thời, cũng nên xem những tài liệu chứng tỏ sự việc có thật.
 
Trong cuộc chiến tại Campuchia năm 1997, một viên chức tỉnh Siem Reap đã nói với một phóng viên là không hề có vấn đề gì tại nơi đó, ông cho biết chỉ ở Phnom Penh mới có giao tranh. Tuy nhiên, người phóng viên này nghe thấy tiếng súng từ xa vọng lại. Anh đã không tin lời viên chức đó. Anh đến xem tình hình tại nhà thương. Tại đấy, anh gập các bác sĩ đang chữa trị cho một bé trai bị thương vì đạn.
 
Thân nhân của em cho biết, hai nông dân lớn tuổi đã thiệt mạng. Nhưng người phóng viên này không thấy có binh lính nào bị thương. Anh đến bệnh viện quân đội bên ngoài thành phố để xem xét. Tại đó anh thấy có nhiều binh lính bị thương, họ cho anh biết có những người khác bị thiệt mạng nữa. Anh phóng viên liền đến một ngôi chùa để xem, chùa là nơi xác những người chết được hỏa táng.
 
Kiểm chứng cả giấy tờ nữa. Nếu bạn không kiểm chứng, bạn có thể trở thành nạn nhân bị lừa.
 
Một đêm, tờ báo Căm Bốt, Campuchia, nhận được một tờ fax của ai đó nói rằng ông ta là tân chủ tịch của đảng đang cầm quyền. Tờ fax nói các đảng viên đã bỏ phiếu bầu tân chủ tịch đảng trong một buổi họp đặc biệt tại một nơi hẻo lánh trong nước. Tờ báo không kiểm chứng được tin này nhưng vẫn đăng. Đó là một sai sót lớn. Ngày hôm sau, các viên chức trong đảng nói không hề có một buổi họp như vậy.
 
Xử trí như thế nào với các tin đồn là một trong các thử thách khó nhất của người ký giả đang phải gấp rút viết bài cho kịp kỳ hạn. Các chính trị gia và những người khác muốn đề cao quyền lợi riêng của họ thường lợi dụng các phóng viên để nói xấu đối thủ. Không bao giờ nên đăng tải tin đồn. Hỏi thẳng nguồn gốc của tin đó, đòi phải có chứng cớ. Hỏi người bị đồn về thực hư. Nếu không thể kiểm chứng được tin đồn đó là thực, đừng đăng.
 
Các sai sót gây bối rối cho tờ báo và làm hại đến uy tín của báo. Nhưng không phải chỉ có thế. Có thể còn làm cho báo bị tổn hao nữa. Một tờ báo Hồng Kông đăng một bài ngầm ý cho rằng một trong các hoàng tử của quốc vương Norodom Sihanouk không phải là con chính thức của ngài. Quốc vương Sihanouk nói tin này sai và làm hại đến uy tín của ngài. Ngài dọa sẽ kiện tờ báo, đòi bồi thường hàng triệu USD. Nếu một tờ báo nhỏ phải bồi thường một số tiền như vậy, báo sẽ phải đóng cửa.
 
Khách quan
 
Các phóng viên luôn luôn nên tìm cách tường thuật sự thật một cách trung lập và giữ không để ý kiến cũng như tình cảm của mình len lỏi vào bài.
 
Nếu phóng viên pha trộn giữa sự thật và ý kiến riêng, độc giả sẽ không thể coi bài báo là tin chính xác được. Phóng viên nên dành cho độc giả của mình quyền tự có ý kiến, dựa trên sự thật mà phóng viên tường thuật trong tin. 
 
Điều này không có nghĩa là báo của bạn không được có quan điểm về các vấn đề. Báo có quyền làm như vậy, và nên làm. Nhưng, tờ báo phải xác định rõ các ý kiến đó là bình luận, hoặc xã luận, đăng trên một trang riêng, khác với các trang tin tức. Làm như vậy sẽ gia tăng uy tín của tờ báo. 
 
Một bài gần đây đăng trên tờ báo tiếng Campuchia đã gọi một viên chức hàng đầu trong chính phủ là: ‘chỉ biết có tiền... cha đẻ của tham nhũng chẳng khác gì một con cá sấu già cỗi, một nhà độc tài với các tư tưởng quan liêu.’ Bài báo này nói, đây là ‘lời của các viên chức Bộ Phát triển Nông thôn’ nhưng không nêu danh những viên chức đó cũng như không đưa ra bằng cớ nào để chứng minh cho những lời cáo giác của họ.
 
Nhưng không phải chỉ riêng các tin chính trị gặp phải lỗi lầm này. Không may là nhiều phóng viên thường hay thêm ý của họ vào đủ mọi loại tin, kể cả tin xã hội, thể thao, tội phạm, hay ngay cả về tai nạn nữa.
 
Không thể nào tỏ ra vô tư 100% được. Tất cả mọi chúng ta đều có tình cảm và ý kiến gây ảnh hưởng đến cách chúng ta đưa tin và viết bài. Song phóng viên giỏi biết sử dụng tình cảm của mình. Một phóng viên nổi giận khi thấy các vấn đề của nông dân nghèo khổ có thể quyết định viết bài để chia sẻ tình cảm với những người khác và buộc chính phủ phải có hành động. Nhưng cho dù phóng viên có cảm nhận sâu sắc về một câu chuyện nào đi nữa, phóng viên đó cũng vẫn phải viết bài một cách chính xác và công bằng.
 
Cách đây vài năm, nhiều tờ báo Campuchia chỉ đăng tải ý kiến. Nhưng nay, họ đăng thêm nhiều tin tức. Không những chỉ các báo độc lập, mà cả các báo thân chính phủ và chống chính phủ nữa. Đó là vì người dân bây giờ muốn đọc ‘không những chỉ ý kiến, mà còn về những gì xẩy ra ở đâu đó,’ ông Pen Samitthy, chủ biên của nhật báo bán chạy nhất Rasmei Kampuchia (ánh sáng Campuchia), nói vậy. 
 
Xác định xuất xứ
 
Nếu bạn có mặt tại một sự kiện có tính chất thời sự nào đó, bạn chỉ cần viết lại những gì mắt thấy tai nghe tại đó. Nhưng trong nhiều trường hợp, tin của bạn do người khác cung cấp hay từ nơi khác đến. Đó cũng có thể là một lời tuyên bố, một cuộc phỏng vấn, một văn kiện. Vậy phải xem ai đã nói.
 
Cho độc giả biết tin của bạn từ đâu đến gọi là xác định nguồn tin. Nếu độc giả biết tin đó từ đâu đến, họ có thể nhận định xem có nên tin hay không, hoặc tin đó quan trọng như thế nào. Bạn phải ghi rõ xuất xứ những lời trích dẫn, cũng như những lời mô tả hay giải thích về sự kiện mà chính bạn không chứng kiến. Nếu bạn không xác định rõ ràng xuất xứ nguồn tin, người đọc sẽ cho rằng chính phóng viên hay tờ báo là nơi xuất phát ra những tin đó. Xác định nguồn tin thường được đặt ở đầu hay cuối câu. Chỗ đặt tùy theo cách viết và ý trong sáng của bài. Sau đây là vài thí dụ:
 
- Bộ Trưởng Ngoại giao Thái Lan nói quốc gia ông sẽ tiếp tục hợp tác lâu dài với ASEAN 
- Con số du khách nước ngoài đến thăm Malaysia đã tăng gấp đôi trong năm ngoái, theo lời văn phòng du lịch chính phủ.
 
Xác định xuất xứ nguồn tin không làm cho tin đó xác thực nhưng chỉ cho độc giả biết đó là lời của một người khác. Bạn không nên đăng tải bất cứ lời ai nói chỉ vì bạn có thể nêu xuất xứ của lời nói. Bạn không nên trích bất cứ lời nói nào của bất cứ một người nào đó. Trước tiên, nguồn tin phải có thẩm quyền về vấn đề mà họ nói tới. Tiếp đấy, bạn có trách nhiệm kiểm tra lại xem lời nói đó có đúng sự thật hay không. Nếu điều đó không đúng nhưng bạn vẫn trích dùng vì đó là lời của một viên chức cao cấp hay của một nhân vật có tiếng nào đó, bạn phải thêm vào trong bài một câu cho độc giả biết sự thực là như thế nào. Điều này có thể trở thành một vấn đề trong một tình huống dễ gây va chạm, vì người này nói ngược lại với người kia. Bạn nên trình bầy lời của cả hai phía và cho độc giả biết rõ ràng lời nào là của ai.
 
Phóng viên nên ghi xuất xứ các nguồn tin của họ bằng cách dùng tên, chức vụ nghề nghiệp và các chi tiết khác, nếu có. Độc giả càng biết nhiều về nguồn tin, họ càng dễ quyết định xem tin đó có đúng hay không, hoặc họ nên phản ứng như thế nào trước tin đó. Lấy thí dụ, có người nói: ‘nền kinh tế đang bắt đầu cải thiện’. 
 
Người đọc sẽ phản ứng khác đi nếu đó là lời của giám đốc ngân hàng trung ương thay vì của một người chủ tiệm bán hàng. Nhưng bạn không cần phải đề tên hay toàn bộ chức vụ của nguồn tin ngay trên đầu. Nếu tên này không được nhiều người biết đến, hay chức vụ của họ dài dòng, đoạn mở đầu sẽ trở nên khó đọc. Bạn có thể để các chi tiết đó trong đoạn văn thứ nhì. Hãy tránh loại mở đề như sau, đó là tin của một cơ quan thông tin Lào:
 
Người đứng đầu cơ quan nông nghiệp và trồng rừng tỉnh Borikhamsay Bounckham Phommachuk tuyên bố các nông dân trong tỉnh đã bắt đầu gặt lúa vụ mùa mưa vào tháng 10.
 
Đoạn mở đề sau đây của cựu học viên IMMF Parista Yuthamanop cho thấy cách đưa các chi tiết đó vào đoạn văn thứ nhì của bài viết:
 
Ngân hàng Thế giới ngợi khen chính phủ Thái Lan đã đạt được tiến bộ trong việc giảm nghèo và giải quyết các vấn đề trong ngành ngân hàng.
 
Ông Jemal-ud-din Kassum, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới tại Đông Á và Thái Bình Dương, nói, ông thấy phấn khởi vì chính sách của chính phủ Thái Lan chú trọng đến người nghèo và đến phương pháp quản lý trong thương nghiệp.
 
Không cần phải nêu xuất xứ của tất cả mọi thứ. Đừng ghi xuất xứ của những lời nói đã rõ ràng quá rồi, dễ kiểm chứng và không gây tranh cãi:
 
- Hàng đống rác chất đầy trên con đường chính tại Pattaya. (rõ ràng quá, do chính mắt phóng viên trông thấy)
- Chỉ có năm công ty liệt kê trên danh sách thị trường chứng khoán non trẻ của Việt Nam (dễ kiểm chứng)
- Nhiều người tại Đông Nam Á bị thiệt hại vì cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu vào năm 1997. (không gây tranh cãi)
 
Có được trích đăng lời nguồn tin hay không
 
Đôi khi nguồn tin giới hạn việc cách thức bạn sử dụng tin của họ cung cấp. Một nguồn tin có thể cho phép bạn dùng tất cả mọi thông tin họ cung cấp và dùng tên của họ trong bài viết. Trong trường hợp đó, cuộc phỏng vấn của bạn được gọi theo tiếng Anh là ‘on the record,’ nghĩa là được trích đăng. Nói chung, một khi bạn đã tự giới thiệu là phóng viên, bạn có thể cho rằng mọi cuộc phỏng vấn đều được trích đăng. Không bao giờ đề nghị để nguồn tin nói ‘off the record,’ nghĩa là không được dùng trong bài. 
 
Đôi khi một nguồn tin có thể nói bạn không được dùng bất cứ điều gì họ nói trong bài viết của bạn. Trong trường hợp đó, cuộc phỏng vấn của bạn bị gọi là ‘off-the record,’ nghĩa là ‘không được đăng’.
 
Nguồn tin có thể có các dữ kiện giúp bạn hiểu một tình huống nào đó, nhưng có thể quá nhạy cảm, không loan báo cho công chúng được. Hoặc điều đó có thể làm cho nguồn tin bị mất mặt hoặc làm hại đến họ nếu bạn đem dùng vào bài viết. Nếu bạn đã đồng ý không dùng các dữ kiện đó trong bài viết, bạn phải giữ lời.

Lúc nào cũng phải chắc chắn rằng bạn và nguồn tin của bạn hiểu rõ các điều kiện của cuộc phỏng vấn.
 
Các nguồn tin vô danh
 
Đôi khi một nguồn tin sẵn sàng cho bạn thông tin nhưng với điều kiện bạn không nêu tên họ là xuất xứ của tin đó trong bài. Có thể bạn phải viết như thế này: ‘theo lời một viên chức chính phủ yêu cầu không nêu danh’. Một nguồn tin như vậy được gọi là tin vô danh.
 
Bạn luôn luôn nên tìm các tin có thể đăng rõ xuất xứ, nhưng có thể bạn cần phải dùng đến các nguồn tin vô danh khi tin đó quan trọng cho bài viết của bạn.

Bạn và nguồn tin của bạn nên thoả thuận trước về cách giới thiệu hay xác định nguồn gốc xuất phát tin của họ. Càng nói rõ càng hay mà không cần phải nêu tên tuổi của nguồn tin. Chẳng hạn, ‘một viên chức cao cấp trong Bộ Tài chính’ hay hơn là ‘một viên chức chính phủ’. Càng nói rõ về nguồn tin, tin đó càng có giá trị.
 
Đừng dùng quá nhiều nguồn tin vô danh. Nếu không nêu tên nguồn tin thì người đó có thể tỏ ra không có trách nhiệm về lời nói của mình. Họ có thể chỉ trích dẫn hoặc đưa ra những nhận xét không đúng về người khác hay về các biến cố nếu họ biết rằng họ sẽ không phải chịu trách nhiệm. Họ có thể muốn nói gì thì nói để giúp ích cho chính đảng hay chủ trương nào đó họ muốn ủng hộ. Bạn càng dùng nhiều nguồn tin vô danh trong bài, giá trị của bài càng giảm đi.
 
Hãng tin Associated Press cho biết họ dùng các nguồn tin vô danh khi các nguồn tin này nói về các dữ kiện có thật, không phải về ý kiến riêng. AP nói họ chỉ dùng tin vô danh trong những tình huống nếu (1) AP biết rõ nguồn tin; (2) nguồn tin ở vào địa vị được biết về tin đó; (3) tin đó tối cần cho bài viết; và (4) không thể nào tìm được ai khác cho biết về tin đó mà ‘cho phép được đăng’
 
Cân đối và công bằng
 
Phóng viên biết rằng trong mỗi câu chuyện đều có nhiều mặt khác nhau. Vì thế họ phỏng vấn nhiều nguồn tin cho bài của họ. Quan trọng nhất là khi họ viết về các vấn đề chính trị hay xã hội, các cuộc vận động bầu cử, hay các diễn biến khác liên quan đến nhiều người có các ý kiến khác nhau.
 
Bài viết của bạn sẽ cân đối nếu bạn cho thấy quan điểm của cả hai phía trong một vấn đề. Bài viết của bạn là công bằng khi không thiên vị bất cứ bên nào.

Điều này không có nghĩa là bạn phải dành chỗ ngang nhau cho mỗi quan điễm. Nhưng bạn phải bao gồm trong bài một điều gì đó cho thấy các quan điểm khác nhau. Một bài về vận động bầu cử không thể nào được coi là công bằng nếu không bao gồm quan điểm của tất cả các chính đảng lớn. 
 
Khi có lời tố cáo nào đó nhắm vào một người, bạn phải để cho người đó có phản ứng. Bạn phải cho họ có cơ hội tự biện minh.
 
Các cơ quan thông tin do chính phủ hay chính đảng kiểm soát cũng phải nên tìm cách cân đối bài viết và tỏ ra công bằng. Nếu không, độc giả sẽ nghĩ rằng bài đó chỉ là để tuyên truyền. Bài viết sẽ uy tín hơn nếu bao gồm một lời đề cập nào đó đến các quan điểm khác cho dù ở cuối bài đi nữa.
 
Trong sáng
 
Nên viết bài cho thật trong sáng để độc giả có thể dễ hiểu. Muốn viết rõ, bạn phải biết suy nghĩ rõ ràng. Bạn phải hiểu về sự kiện đó trước khi viết về các sự kiện đó. Để thực hiện điều này, nên hỏi những câu hỏi khéo và đặt nhiều câu hỏi khéo để tìm được các tin cần thiết. Tiếp đấy, ngẫm nghĩ về các thông tin bạn thu lượm được trước khi viết. Một khi bạn hiểu rõ vấn đề bạn có thể chọn được khía cạnh chính cho đoạn mở đề. Tiếp đấy, bạn có thể sắp xếp các chi tiết cho mạch lạc. 
 
Trong sáng nghĩa là dùng các từ đơn giản để người thường cũng hiểu được. Tránh dùng thuật ngữ, hay những chữ lóng của các chuyên gia. Trong sáng cũng có nghĩa là gọn gàng. Không dùng nhiều chữ hơn cần thiết. Viết rõ rệt, và tránh nói chung chung. 
 
Đoạn mở đề sau đây của một hãng tin châu Á viết bằng tiếng Anh xem ra có vẻ như do các viên chức Bộ Thương mại viết:
 
Malaysia và Myanmar sắp sửa hoàn tất thoả thuận để làm cho công cuộc buôn bán đổi chác giữa hai nước được dễ dàng hơn, Bộ Trưởng Công nghiệp và Thương mại Quốc tế Malaysia Rafidah Aziz tuyên bố hôm thứ năm.
 
Những từ đó có nghĩa gì? Hãy viết lại gọn gàng hơn: Malaysia va Myanmar sắp sửa hoàn tất một thoả thuận để thúc đẩy buôn bán, trao đổi hàng hoá, Bộ trưởng Thương mại Malaysia tuyên bố hôm thứ năm.
 
Trong sáng có nghĩa là giải thích rõ các từ. Nếu bạn dùng từ ‘deflation’ ‘thiểu phát’ trong một bài viết về thương mại, hãy thêm câu giải thích này cho độc giả :’ thiểu phát nghĩa là ngược lại với lạm phát, nghĩa là giá hàng hóa và dịch vụ bị tụt mạnh’.
 
Trong sáng có nghĩa là dùng chữ ngắn và viết câu ngắn. Trong nhiều ngôn ngữ, cấu trúc Chủ ngữ động từ-tân ngữ là cách viết rõ ràng nhất cho một câu.
 
Thí dụ: Cảnh sát bắt ba người đàn ông hôm thứ năm
 
Chủ ngữ: Cảnh sát
Động từ: Bắt
Tân ngữ: Ba người đàn ông
Thí dụ: Thủ tướng sẽ đi thăm Trung Quốc
Chủ ngữ: Thủ tướng
Động từ: Sẽ đi thăm
Tân ngữ: Trung Quốc
 
Hoàn thiện
 
Bài viết của bạn không nên để thiếu bất cứ một yếu tố quan trọng nào. Không những bạn phải trả lời năm chữ W và một chữ H, bạn còn cần phải nói chuyện với các nguồn tin chính, xem xét các văn kiện chính yếu, đi thăm những nơi then chốt.
 
Những yếu tố then chốt đó là gì tùy ở chỗ bài của bạn nói về gì. Thí dụ bạn viết một bài phóng sự về sự lây lan của bệnh AIDS tại Hà Nội. Nếu có một bác sĩ hàng đầu chuyên về đề tài này, bạn nên hỏi chuyện bác sĩ đó. Nếu có ai từng viết một bản nghiên cứu lớn về đề tài này, bạn nên đọc bản nghiên cứu đó. Nếu có một bệnh viện điều trị cho phần đông các bệnh nhân bệnh AIDS trong thành phố, bạn nên đến thăm bệnh viện./.

Đề tài câu chuyện - Biến khó thành dễ

Nên nhớ, để có bài viết hay thì đề tài cũng là một yếu tố quan trọng. Đề tài, chất liệu viết luôn ở quanh ta. Có những ngày bạn thấy đề tài, ý tưởng hay sao dễ thế, nó đến với bạn tự nhiên như hơi thở. Nhưng cũng có ngày lại khó, hóc quá bạn nghĩ mãi ko ra cái gì. 

Thông thường, người viết sẽ phải phát triển những ý tưởng có thể viết thành bài đuợc từ những bối cảnh cụ thể, điều kiện cụ thế và từ môi trường xung quanh khi thấy những ý tưởng này là quan trọng đối với đọc giả của ấn phẩm. 

Ví dụ, sau vụ tấn công khủng bố tòa tháp đôi ở New York năm 2001 thì du lịch bị ảnh hưởng nặng nề, an ninh thay đổi và được thắt chặt. Nền kinh tế cũng thay đổi dẫn đến nhu cầu và ưu tiên đi du lịch của người dân bị giảm hoạc ngưng lại. Các ấn phẩm như tờ Condé Naxt Traveler ra đăng loạt bài về các điều kiện du lich trong nước và quốc tể sau ngày 11/9/2001... (Để viết bài này, phóng viên của tờ tạp chí này đã mất nhiều thời gian để tiến hành dự án, phát phiếu điều tra thu thập phân tích thông tin, và tốn khá nhiều thời gian.

Tuy nhiên, có nhiều ý tưởng chúng ta có thể nghĩ ra và viết chẳng mấy khó khăn, và cũng không yêu cầu thời gian dài để hoàn thành. 

Đã bao giờ bạn đang lái xe đi đến sở làm, đến trường học và để tâm quan sát một chút những người xung quanh, thế giới xung quanh hoặc những gì đang diễn ra chưa? Cả khi bạn đến những nơi mới nữa, bạn có để ý không? Bạn thấy gì? Có thú vị không? Liệu cái đó có thú vị hấp dẫn người khác không? Và bạn có nghĩ những quan sát đó là ý tưởng cho bài viết của bạn không? 

Các câu hỏi như: Hôm nay mình gặp ai mới quen không? Người đó làm nghề gì? Rồi gần đây những người quen của mình có mua gì mới, khác lạ và rất đặc biệt đối với cuộc sống của mình không? Bạn làm gì thời gian gần đây? Có vui không? Có thông tin không? Có ý nghĩa quan trọng gì không? Bạn học được gì từ những kinh nghiệm đó? Liệu có ai cũng quan tâm đến vấn đề như vậy không? 

Tất cả những câu hỏi trên, nếu bạn trả lời 'Có' sẽ có thể dẫn đến một đề tài, câu chuyện khá hay đấy. Tìm hiều ý tưởng cho bài viết có thể chỉ đơn giản vậy thôi. 

Đọc thêm: - Viết Feature - không khó nếu biết cách - Tìm câu chuyện ở đâu? - Lấy tin ở đâu?

Một vài chủ đề trên thực tế sẽ tự gợi cho người viết tầm quan trọng để biến chúng thành bài viết. Còn lại nhiều chủ để khác đều là từ sự trải nghiệm và con mắt quan sát, đôi tai biết lắng nghe của người viết là bạn, để biến chúng thành bài viết có thể đọc được. 

Người viết bài cần phải để ý đến chi tiết và những điều diễn ra trong cuộc sống hàng ngày. Giáo sư Margaret Davidson cho rằng 'có óc quan sát và luôn quan sát là điểm khác biệt chính giữa người viết tốt và người viết nhàng nhàng/trung bình, đặc biệt là trong việc tìm kiếm y tưởng bài viết...' 

Tìm ý tưởng bài viết cũng liên quan đến sự tò mò. Hãy hỏi “Tại sao? Như thế nào? “ thật nhiều. Hãy nghĩ về việc bạn làm gì đó mỗi ngày, đã làm gì không bình thường ngày hôm qua, hay thậm chí chỉ đơn giản là hỏi mình sẽ đi đâu kỳ nghỉ này, cuối tuần này. Như thế, biết đâu bạn sẽ viết được bài về nơi đi nghỉ hấp dẫn cũng nên. 

Sau khi nghĩ ra đề tài, các bạn cũng nên tìm tại liệu, các bài báo đã có thể viết để tránh trùng lặp, hoặc tìm góc cạnh nào đó mới lạ.

Bạn đã tìm được đề tài rồi, hãy bắt tay vào viết, và nên để ý đến một số đặc điểm cơ bản cho một bài viết.

Sau đây là 8 đặc điểm cơ bản về một ý tưởng cho bài viết:

1. Sự lôi cuốn: Bài viết phải thu hút người đọc, đáp ứng nhu cầu của bạn đọc. 

2. Số liệu: Một bài viết tốt cần có những thông tin nhất định, hoạc số liệu, về chủ đề đó có ích lợi cho nguời đọc. 

3. Có nhân vật và tính cách: Các số liệu trong bài cần được củng cố, hỗ trợ thêm bởi nhân vật. Một câu chuyện mà đưa tới cho bạn đọc một người 'không bình thường' hoặc có tính cách 'khác người cùng các số liệu và sự lôi cuốn thì câu chuyện đó sẽ mạnh hơn, thuyết phục hơn. 

4. Góc cạnh: Góc nhìn đúng hoặc chủ đề đúng sẽ giúp bài viết và đề tài đó liên kết với nhau tốt hơn. 

5. Có hành động: Liệu bạn có thể biến câu chuyện đó sống động được không? Nó sẽ sống động nếu trong đó chứa đựng một số họat động. Nói đơn giản - mọi người cần làm gì đó trong câu chuyện của bạn. 

6. Chi tiết đắt và phổ biến: "Đắt", "độc" nhưng cần có tính phổ thông. Tức là góc nhìn của câu chuyện phải đắt, khác biệt nhưng cùng lúc vẫn có sức hấp dẫn rộng rãi. 

7. Có tầm quan trọng: Tính kịp thời, gần gũi thân thuộc, có ảnh hưởng chủ đạo, có tính liên quan, tất cả sẽ tạo nên tầm quan trọng cho bài viết của bạn

8. Nuôi dưỡng nghị lực, năng lượng: Câu chuyện của bạn sẽ khuấy động người đọc giống như khi còn là ý tưởng nó đã thúc giục bạn viết. Bạn phải có sự nhiệt huyết, nhiệt tâm và sự chân thành. 

(Minh Thùy)

Tham khảo 9 cách viết mào đầu hấp dẫn

Khởi đầu một cái gì đó đều khó, huống hồ muốn có sự khởi đầu hấp dẫn. Dưới đây là 9 thí dụ về cách viết mào đầu hấp dẫn cho một tác phẩm báo chí để tham khảo.

Mào đầu tiếp cận thực tế
Một mào đầu mà trong đó, thực tế cuộc sống được đưa ra chân thực như thể tác giả đã bứng một góc cuộc sống để đặt vào, đến nỗi khiến người đọc có cảm giác nhân vật ấy, vấn đề ấy tồn tại đâu đây bên cạnh mình, đó là một mào đầu tiếp cận thực tế.
 
Để viết được mào đầu này, xin đừng quên một quy tắc cổ điển, đơn giản và khó có thể thay thế được trong báo chí, đó là tạo một mào đầu bằng 5 yếu tố: Ai, cái gì, ở đâu, khi nào và tại sao. Quy tắc này giúp phóng viên có thể đưa ra rất nhiều thông tin hấp dẫn ngay từ mào đầu. Dưới đây là một mào đầu trong bài phóng sự bàn về vấn đề giáo dục từ xa cho trẻ em tiểu học: 
 
“Jesse, một cậu bé 10 tuổi khá sáng dạ sống tại làng Winter, phía Nam thành phố London (Anh), mỗi tuần đọc 5 cuốn sách. Jesse rất thích đọc sách giáo khoa, say mê các cuốn tiếu thuyết khoa học viễn tưởng nhưng lại ghét đi trời mưa. Cậu thích bơi, thăm các viện bảo tàng, rất yêu cô em gái hai tuổi nhưng rất ghét dọn dẹp phòng riêng.
 
Trước đây, Jesse theo học tại một trường tiểu học tư thục. Tuy nhiên, từ lớp hai đến lớp bốn, cậu trở thành học sinh học tại nhà. Và mặc dù không hoàn toàn đồng ý với phương pháp giáo dục mới này nhưng hiện tại, mẹ của Jesse là giáo viên duy nhất của cậu”.
 
Thay vì đi thẳng vào sự thật, tác giả kể một câu chuyện gần gũi, đời thường có nhân vật cụ thể với tên, tuổi, cuộc sống, không gian, sở thích. Điều này kích thích trí tò mò của độc giả vì họ cảm thấy nhân vật ít nhiều có những điều gần giống với cuộc sống của chính mình.
 
Mào đầu dẫn dắt 
Hãy tránh xa cách vào đề theo kiểu sách giáo khoa và hãy thử một mào đầu có tính chất giai thoại, với lối dẫn dắt có đôi chút hư cấu. Loại này ứng dụng rất tuyệt vời với những chủ đề vốn khô khan hoặc các vấn đề khoa học có tính lý thuyết cao. Đây là đoạn mở đầu bài báo nói về những tiến bộ trong ngành khám chữa bệnh thính giác.
 
“Một vài năm trước đây, một người bạn ngoài 40 tuổi kể với tôi rằng chị bị điếc từ năm lên sáu. Sau một ca phẫu thuật, thính giác của chị trở lại hoạt động bình thường. Xúc động nhất, chị kể, là khi tỉnh thuốc mê, thấy cô y tá mở vòi nước trong phòng tắm, chị có thể nghe được tiếng nước đang chảy. 'Đó là một giai điệu tuyệt vời,' chị nói”.
 

Lưu ý khi viết mào đầu:  - Dù bài viết của bạn đề cập đến vấn đề gì đi nữa thì điều bạn muốn nói phải được nhận ra ngay trong đoạn mào đầu, thậm chí, nếu có thể, nằm ngay trên tít.  - Khi bạn đang viết về một tộc người nào đó, cần phải chắc chắn độc giả của bạn có thể biết tộc người đó là ai ngay từ những câu đầu tiên.  - Hãy viết một mào đầu hấp dẫn nhưng không được phép gây chú ý quá mức so với toàn bộ bài báo vì sẽ khiến độc giả hiểu lầm, đánh giá bài viết là “đầu voi đuôi chuột”, mào đầu hay những càng đọc càng chán.  - Không sử dụng đoạn mô tả dài dòng ngay trong phần mào đầu.  - Hãy dùng những câu ngắn và những đoạn văn ngắn.

Nếu tác giả dùng mào đầu bài viết để kể về lịch sử của ngành y tế khám chữa bệnh thính giác hoặc tập hợp những thống kê, số liệu khoa học về việc hiện có bao nhiêu người đang bị các bệnh về thính giác… phóng viên có thể sẽ đánh mất độc giả của mình ngay lập tức.
 
Mào đầu bằng một nhân vật
Chuẩn bị viết một bài báo mà trong tay không có số liệu hoặc chưa đủ các tư liệu cần thiết, bạn hãy liều mình mào đầu bằng một nhân vật có liên quan đến chủ đề. Thực ra, bản thân nhân vật, khi được coi là điển hình, cũng đã là một dạng tư liệu hấp dẫn và đầy sức sống. Sau đây là mào đầu trong một bài viết về trào lưu sống thử trong thanh niên, sinh viên xa nhà hiện nay:
 
“D, sinh viên trường Nông lâm và Q, sinh viên Ngoại ngữ mới quen được một tuần, đến ngày thứ 8 đã kéo nhau về sống thử như vợ chồng. Từ ăn mặc, chợ búa, mua sắm đến cả việc học hành lẫn “XX” đều không thể không chung”.
 
Tương tự như thế, sau hai đoạn tiếp theo, tác giả lại tiếp tục vẽ ra một bức tranh khác với nhân vật là cặp “vợ chồng sống thử” làm công nhân tại một khu công nghiệp. Cuối cùng, trong đoạn kết, tác giả đưa ra quan điểm của những người ngoài cuộc về vấn đề này. Bài viết hoàn toàn không cung cấp số liệu, chỉ minh chứng bằng nhân vật và đưa ra một số ý kiến do tác giả thu thập được song vẫn khiến người đọc thấy hấp dẫn và tin cậy.
 
Mào đầu dựng cảnh
Một nhà báo kể lại: Sau khi tiếp xúc với hai người phụ nữ chuyên làm nhiệm vụ giúp việc chăm sóc người cao tuổi, tôi đã quyết định viết về họ. Tôi đã cố gắng thử đi thử lại tới năm, sáu lần viết mào đầu nhưng không thành. Nhân vật, công việc và sự tất bật của họ cứ hiện lên trước mắt mà tôi không biết túm vào đâu để bắt đầu bài viết. Một ý tưởng chợt lóe lên, tôi “bê” nguyên sự bận rộn và nhiệt tình của họ vào mào đầu để chính nó tự nói lên tất cả. Đó là lý do tôi chọn một mào đầu dựng cảnh để có thể diễn đạt được ý tưởng của mình:
 
“Chuông điện thoại réo vang: Mẹ tôi đang cần đi chụp X-quang. Việc này phải mất tới vài ngày mà tôi đang bận đi công tác, không thể đưa bà đi được. Chị có thể giúp tôi được không?”
 
“Chuông điện thoại tiếp tục réo: Ông nội tôi…”
 
Sau đó, tác giả liệt kê tiếp hai cuộc gọi nữa, cũng vẫn giữ nguyên hình thức thể hiện và tiếp đó ông viết:
 
“Mỗi lẫn nhấc điện thoại là một lần họ nói câu đồng ý. Họ luôn vui vẻ và sẵn sàng giúp đỡ. Họ chính là những người giúp việc gia đình tại Thung lũng Lehigh, ở Guthsville, PA”.
 
Mào đầu gây sốc
Chẳng có gì hấp dẫn độc giả bằng một mào đầu gây sốc. Bạn có thể bắt đầu bài báo bằng một lời phát biểu, một hình ảnh sốc. Mào đầu này đặc biệt hiệu quả với những bài viết mang tính cảnh báo:
 
“Scott chết khi em mới được năm tuổi rưỡi. Em sinh ngày 29 tháng 12 năm 1969. Lúc mới sinh, Scott trông rất kháu khỉnh với mái tóc xoăn vàng nhạt và đôi mắt xanh to. Đặc biệt, em khỏe mạnh, háu ăn và hiếu động.
 
Nhưng rồi, Scott đã bị nhiễm bệnh Tay-sachs…”.
 
Đây là mào đầu trong bài viết cảnh báo về nguy cơ mắc bệnh Tay-sachs, một loại bệnh di truyền lặn với nhiễm sắc thể thân gây ngu đần và mù ở trẻ em. Căn bệnh này đang gia tăng trong khi nhiều cặp vợ chồng còn thờ ơ và thiếu hiểu biết về nó. 
 
Đôi khi, muốn gây sốc cho độc giả, bạn có thể sử dụng đại từ nhân xưng để trực tiếp gọi và trò chuyện với độc giả ngay trong mào đầu. 
 
“Những người cao tuổi nên thận trọng với những lời đường mật của một số tên dược sĩ dởm khi chúng nói rằng đang gửi đến cho các ông bà những thiết bị y tế được tài trợ bởi Chương trình của chính phủ Mỹ về chăm sóc người già trên 65 tuổi”.
 
Đưa ra câu hỏi
Bằng việc đưa ra một câu hỏi, bạn sẽ dẫn độc giả vào sự suy nghĩ và tham gia tìm câu trả lời. Câu hỏi có thể đến ngay trong câu đầu tiên của bài báo hoặc đi sau một vài câu bình luận. Đây là một mào đầu đưa ra câu hỏi trong một bài viết về nạn văng tục, chửi bậy đang trở nên phổ biến trong giao tiếp. Câu hỏi như một cách đặt vấn đề khiến độc giả phải suy nghĩ.
 
“Bạn đã bao giờ văng tục hoặc khi nghe người khác văng tục, bạn có cảm thấy ngượng ngùng vì phải nghe điều đó chưa?”
 
Dùng câu trích dẫn
Một cách viết mào đầu khá quen thuộc là sử dụng câu trích dẫn của một nhân vật có thế lực kèm theo giới thiệu tên, xuất xứ, chuyên môn của người đó hoặc bối cảnh phát ngôn.
 
“Ngày 2/10, phát biểu trên truyền hình, Cảnh sát trưởng Ian Blair của thành phố London (Anh) đã xin từ chức với lý do “vì đặt lợi ích của người dân và Sở cảnh sát London lên trên hết”.
 
Dùng đoạn hội thoại
Hội thoại là một trong những nguyên liệu quan trọng mà phóng viên có thể sử dụng để viết mào đầu. Đối với một bài báo mà chủ đề có vẻ mang chút kịch tính thì một mào đầu hội thoại rất hiệu quả. Đây là đoạn mở đầu trong một bài viết về tôn giáo:
 
“Mẹ, thế là mẹ đồng ý rồi phải không. Con phải từ bỏ mọi thứ con yêu vì Đức cha Moon và niềm tin của người”, Athur, cậu con trai 22 tuổi của tôi đang nói qua điện thoại. “Âm nhạc của con, chiếc trống của con, căn hộ và cả bạn gái con nữa”.
 
Trong đoạn mở đầu hiện lên hình ảnh hai mẹ con và những tâm tư của họ. Câu mở đầu tạo kịch tính và những cảm xúc khác nhau cho người đọc.
 
Mào đầu thể hiện quan điểm 
Cuối cùng, nếu bạn không thể sử dụng được một mào đầu nào trong số trên, bạn hãy nghĩ đến việc bắt đầu bài báo bằng việc đưa ra một lời tuyên bố, thể hiện một quan điểm. Mào đầu này đọc có vẻ hơi “thật thà” nhưng bù lại dễ tạo niềm tin với độc giả. Chú ý dùng những câu giản dị, rõ ràng và thẳng thắn. Đây là mào đầu của bài viết “Liệu luật pháp có đối xử sai với phụ nữ”:
 
“Công việc của tôi là bào chữa cho những người phụ nữ mang tội giết chết những người đàn ông đã lạm dụng tình dục họ. Tôi gặp khách hàng của mình trong nhà tù”.
 
Mào đầu trên không chỉ là một minh chứng cho tính xác thực của bài báo, bộc lộ quan điểm của tác giả mà còn là một lời mời độc giả bước vào… nhà tù cùng tác giả.
 
(Nội san Nghiệp vụ Thông tấn, 11/2008)

Những câu chúc tiếng Anh ấn tượng

You may only be one person to the world but you may be the world to one person.
Đối với thế giới này bạn chỉ là một người nhưng đối với ai đó bạn là cả một thế giới.

You know you love someone when you cannot put into words how they make you feel.
Khi yêu ai ta không thể diễn tả được cảm giác khi ở bên cô ta thì mới gọi là yêu.

All the wealth of the world could not buy you a frend, not pay you for the loss of one.
Tất cả của cải trên thế gian này không mua nổi một người bạn cũng như không thể trả lại cho bạn những gì đã mất.

A man falls in love through his eyes, a woman through her ears.
Con gái yêu bằng tai, con trai yêu bằng mắt.

A cute guy can open up my eyes, a smart guy can open up a nice guy can open up my heart.
Một thằng khờ có thể mở mắt, một gã thông minh có thể mở mang trí óc, nhưng chỉ có chàng trai tốt mới có thể mới có thể mở lối vào trái tim.

A geat lover is not one who lover many, but one who loves one woman for life.
Tình yêu lớn không phải yêu nhiều người mà là yêu một người và suốt đời.

Believe in the sprit of love… it can heal all things.
Tìn vào sự bất tử của tình yêu điều đó có thể hàn gắn mọi thứ.

Beauty is not the eyes of the beholder.
Kant
Vẻ đẹp không phải ở đôi má hồng của người thiếu nữ mà nằm ở con mắt của kẻ si tình.

Don’t stop giving love even if you don’t receive it. Smile anf have patience.
Đừng từ bỏ tình yêu cho dù bạn không nhận được nó. Hãy mỉm cười và kiên nhẫn.

You know when you love someone when you want them to be happy event if their happiness means that you’re not part of it.
Yêu là tìm hạnh phúc của mình trong hạnh phúc của người mình yêu.

Frendship often ends in love, but love in frendship-never
Tình bạn có thể đi đến tình yêu, và không có điều ngược lại.

How can you love another if you don’t love yourself?
Làm sao có thể yêu người khác. Nếu bạn không yêu chính mình.

Hate has a reason for everithing bot love is unreasonable.
Ghét ai có thể nêu được lý do, nhưng yêu ai thì không thể.


I’d give up my life if I could command one smille of your eyes, one touch of your hand.
Anh sẽ cho em tất cả cuộc đời này để đổi lại được nhìn em cười, được nắm tay em.

I would rather be poor and in love with you, than being rich and not having anyone.
Thà nghèo mà yêu còn hơn giàu có mà cô độc

I looked at your fare… my heart jumped all over the place.
Khi nhìn em, anh cảm giác tim anh như loạn nhịp.

In lover’s sky, all stars are eclipsed by the eyes of the one you love.
Dưới bầu trời tình yêu, tất cả những ngôi sao đều bị che khuất bởi con mắt của người bạn yêu.

It only takes a second to say I love you, but it will take a lifetime to show you how much.
Tôi chỉ mất 1 giây để nói tôi yêu bạn nhưng phải mất cả cuộc đời để chứng tỏ điều đó.

If you be with the one you love, love the one you are with.
Yêu người yêu mình hơn yêu người mình yêu.(nên cả hai hìhì)

_If I’m in Hell and you are in Heaven, I’ll look up and be glad of you. But if I’m in Heaven and you are in Hell, I’ll pray to God to send me down because the heaven is not heaven without U!
(Nếu anh ở dưới địa ngục và em ở trên thiên đường, anh sẽ ngước lên nhìn và hân hoan cùng em. Nhưng nếu anh ở trên thiên đường và em ở dưới địa ngục, anh sẽ cầu Trời gửi anh xuống đó bởi anh biết rằng thiên đường sẽ chẳng còn là thiên đường nữa nếu thiếu em!)

_Everyday, when God opens the door of Heaven, he saw me and asked: ”What is your wish for today?!” I said: Lord! Please take care of the one reading this message!
(Mỗi ngày, khi Chúa mở cánh cửa thiên đường, Ngài nhìn anh và hỏi: ”Điều ước hôm nay của con là gì?!”. Anh trả lời: Xin Người hãy bảo vệ người đang đọc tin nhắn này!)

_Receive my simple gift of GOOD MORNING wrapped with sincerity, tied with care and sealed with a prayer to keep you safe and happy all day long! Take care!
(Hãy nhận một món quà đơn giản của anh vào mỗi buổi sáng, được bao bọc bởi sự chân thành, được buộc lại bằng sự quan tâm và được gắn vào với lời cầu xin cho em được bình yên và hạnh phúc mỗi ngày!)

_When it hurts to look back … and you are scared to look ahead … look beside you I’ll always be there for you!!
(Khi nhìn lại một điều đau khổ … và em sợ nhìn về phía trước … Em hãy nhìn sang bên cạnh nơi mà anh luôn ở đó đợi em)

_If I die or go somewhere far, I’ll write your name on every star so people looking up can see just how much you meant to me.
(Một ngày nào đó khi anh chết đi hoặc đi đâu đó thật xa, anh sẽ viết tên em lên tất cả những vì sao, để người người có thể ngước lên nhìn và hiểu rằng em có nghĩa với anh nhường nào)

_You can turn the sky green and make the grass look blue, but you can’t stop me from loving you.
(Em có thể biến bầu trời thành sắc xanh lá cây, hay em có thể biến cỏ lá thành sắc xanh biển, nhưng em không thể ngăn anh ngừng yêu em!!!)

_Roses are red, violets are blue never sexy as you, when I’m asleep I dream of you, when I’m awake I think of u. WHAT CAN I DO I’M SO CRAZY ABOUT YOU!!!
(Sắc thắm của hoa hồng hay sắc lam của hoa violet không bao giờ hấp dẫn bằng em. Anh mơ thấy em trong giấc ngủ, và khi tỉnh dậy anh lại nghĩ đến em. Điều mà anh có thể làm là anh phát điên vì em)

_I love you like life, do you know why? Cause you are my life …(Anh yêu em như yêu cuộc sống của chính mình, em biết tại sao không? Vì em chính là cuộc sống của anh.)

_I droped a tear in the ocean and when someone finds it I’ll stop loving you.
(Anh đã đánh rơi một giọt nước mắt vào biển khơi, và khi một ai đó tìm thấy nó thì đó là lúc anh ngừng yêu em.)

_If water were kisses, I’d send you the sea
If leaves were hugs, I’d send you a tree
If night was love, I’d send you the stars
But I can’t send you my heart because that where you are.
(Nếu giọt nước là những nụ hôn, anh sẽ trao em biển cả
Nếu lá là những ôm ấp vuốt ve, anh sẽ tặng em cả rừng cây
Nếu đêm dài là tình yêu, anh muốn gửi em cả trời sao lấp lánh
Nhưng trái tim anh không thể dành tặng em được vì nơi đó đã thuộc về em)

_Love is like the air, we can’t always see it but we know it is always their! That’s like me, you can’t always see me but I’m always there and you know I’ll always love you!
(Tình yêu giống như không khí mà chúng ta không nhìn thấy nhưng chúng ta luôn biết nó rất cần thiết! Điều đó cũng giống hệt như anh, em sẽ không bao giờ nhìn thấy anh nhưng anh luôn luôn ở cạnh em và em sẽ biết anh mãi luôn yêu em)

_I wrote your name in the sand but it got washed away, I wrote your name in the sky but it got blew away, I wrote your name in my heart where it will stay…(Anh viết tên em trên cát nhưng sóng biển cuốn trôi đi, anh viết tên em trên bầu trời nhưng gió thổi bay mất, nên anh viết tên em trong trái tim anh nơi mà nó sẽ ở mãi …)

_In your darkest hour, when you feel scare some things, just remember this: I’ll always be here for you. I’m not an angle and I can’t change your fate but I’d do anything for you because you are my mate!
(Trong thời khắc u ám nhất, khi mà em sợ hãi điều gì đó, hãy nhớ rằng anh luôn ở bên em. Anh không phải là thiên thần và anh không thể thay đổi được số mệnh của em nhưng anh sẽ làm mọi điều cho em bởi vì em là một phần của đời anh)

The hunger for love is much more difficult to remove than the hunger for bread.
(Cơn đói tình cảm đau khổ hơn nhiều so với cơn đói thể xác)

Life has taught us that love does not consist in gazing at each other but in looking outward together in the same direction.
( Cuộc đời dạy chúng ta rằng tình yêu ko phải là nhìn lẫn nhau mà là nhìn về chung một hướng)

Let your love be like the misty rains, coming softly, but flooding the river. &Malagasy Proverb
( Hãy để tình yêu của bạn như những cơn mưa mù sương, đến nhẹ nhàng nhưng làm lụt cả dòng sông )

For you see, each day I love you more
Today more than yesterday and less than tomorrow.
( Em sẽ thấy rằng mỗi ngày anh càng yêu em. Hôm nay nhiều hơn hôm wa và ít hơn ngày mai )

Love is much like a wild rose, beautiful and calm, but willing to draw blood in its defense.
(Tình yêu tựa như một cành hồng dại, đẹp và điềm tĩnh nhưng sẵn sàng đổ máu trong sự phòng thủ của chính nó)

Love is a symbol of eternity. It wipes out all sense of time, destroying all memory of a beginning and all fear of an end.
(tình yêu tựơng trưng cho sự vĩnh hằng. Nó làm mờ nhạt những cảm giác về thời gian, phá huỷ mọi kí ức của sự bắt đầu và kết thúc của mọi sợ hãi)

Will you love me in December as you do in May,
Will you love me in the good old fashioned way?
When my hair has all turned gray,
Will you kiss me then and say,
That you love me in December as you do in May?
(Liệu anh có yêu em mùa đông cũg như mùa hạ
Liệu anh có yêu em trog áo quần dù tơi tả
Khi tóc em bạc màu sương pha
Anh sẽ hôn em và nói thiết tha
Rằng anh yêu em mùa đông cũg như mùa hạ.)

I love you with know how, why ,or even from where...
anh yêu em mà không biết tại sao, bằng ccáh nào và thậm chí từ đâu

How come ưe don't always know when love begins,
but we alway know when it ends ?
tại sao chúng ta không bao giờ nhận được tình yêu bắt đầu từ khi nào
nhưng chúng ta luôn nhận ra khi tình yêu kết thúc?

The only feeling of read loss is when you love someone more than you love yourself
Cảm giác mất mát duy nhất mà bạn thật sự cảm nhận được là khi bạn yêu một ai
đó hơn cả chính bản thân mình.

When you love someone and you love them with your heart, it never disappears when you're apart.
anh when you love someone more and you’ ve done all you can do, you set them free. and is that love was true,
when you love someone, it will alll come back to you.

Khi bạn yêu một ai đó với tất cả trái tim mình, tình yêu đó sẽ không bao giờ mất đi ngay cả khi bạn phải chia xa.

khi bạn yêu một ai đó và dù bạn đã làm cho tất cả mà vẫn không được đáp lại thì hãy để họ ra đi.
vì nếu tình yêu đó là chân thật thì chắc chắn rằng nó sẽ trở về với bạn.

Mẫu câu chúc mừng bằng tiếng Anh

Khi ai đó có niềm vui, thành công hay nỗi buồn và thất bại, bạn có biết chia sẻ niềm vui nỗi buồn đó với họ như thế nào không? Dưới đây là các mẫu câu dùng trong các sự kiện đặc biệt giúp bạn có phản ứng đúng đắn trong mỗi tình huống cụ thể.
Congratulations! - Chúc mừng

Bạn có thể nói Congratulations trong rất nhiều hoàn cảnh khác nhau, chẳng hạn như trong đám cưới, thăng chức, vượt qua kỳ thi, hay tới những bố mẹ và gia đình mới có em bé.


Well done! - Làm tốt lắm

Bạn có thể nói câu này với ai đó vừa vượt qua kỳ thi hay đạt được điều gì đó rất khó khăn như thăng chức.


Birthdays - Sinh nhật

Cách thông dụng nhất để nói về sinh nhật của ai đó là câu Happy Birthday - Chúc mừng sinh nhật! hoặc trịnh trọng hơn, Many happy returns (on the day)! Chúc điều hạnh phúc đến với bạn (trong ngày này)!

Văn hoá: Sinh nhật thường là một sự kiện quan trọng hơn nhiều sự kiện khác ở Anh. Lễ sinh nhật lần thứ 18 rất đặc biệt bởi vì bạn đã chính thức trở thành người lớn. Trước đây, 21 tuổi mới là người lớn, và mọi người vẫn tổ chức lễ đặc biệt này bằng cách trao một chiếc chìa khoá bạc, điều đó có nghĩa key to the door - chìa khoá mở cánh cửa.


Before an exam or something difficult - Trước một kỳ thi hay một điều gì đó khó khăn

Hãy chúc may mắn với họ trước khi có điều gì khó khăn, hãy nói Good luck - Chúc may mắn! Nhưng nếu ai đó rất mê tín và tin rằng nói "Good luck" sẽ mang lại kết quả ngược lại, thì bạn sẽ nghe thấy họ nói Break a leg!

Nếu ai đó bị thất bại, bạn có thể nói Bad luck! - Thật không may mắn!


Toasting - Tiệc

Tại các buổi tiệc hay tụ tập, mọi người có thể yêu cầu bạn drink a toast - uống một chầuđể chúc mừng một sự kiện.

Here's to …
Let's drink to…
Ladies and Gentlemen, "The Bride and Groom".
Please raise your glasses to…


Viết thư cho người vượt qua kỳ thi

Nếu bạn viết một bưu thiếp hay một lá thư cho ai đó đã vượt qua kỳ thi bạn có thể sử dụng câu sau:

Well done! It's a fantastic result.
Congratulations on passing! You deserve it after so much hard work.


Viết thiệp chúc đám cưới
Đây là một số câu chuẩn thường viết trên các thiệp chúc lễ cưới:

Congratulations! Wishing you many happy years together.
Wishing you the best of luck in your future together.


Viết trong hoàn cảnh đau buồn

Trong hoàn cảnh khó khăn, bạn có thể viết I was so sorry to hear that …. - Tôi rất buồn khi biết rằng....

Nếu bạn viết thư cho ai đó có người thân vừa mới mất, bạn có thể viết.

I was deeply saddened to hear… - Tôi thực sự đau buồn khi biết....
hay
Please accept my deepest condolences on the death of… - Xin hãy đón nhận sự cảm thông sâu sắc nhất của tôi về sự ra đi của....

(Bạn có thể thay "I" bằng "We", chẳng hạn như "We were very sad to hear that…")

Tiếng anh của người Việt

Nếu như có tiếng Anh của người Singapore, tiếng Anh của người Mỹ … thì tại sao lại không có tiếng Anh của người Việt ?
Tiếng Anh của người Việt thì có nhiều cái rất thú vị.

Ví dụ như là chữ Key, thì 100 người thì 99 người đọc là “Khây” (và mình là người thứ 99) nhưng đọc là “Khi” [ki:] thì đúng hơn.Hoặc là I love You, hồi đó mình hay đọc là Ai-Lốp-Du, nhưng sau này thì đọc là Ai-lớp-viu [ai] [l^v] [ju:] . hehe
Và chữ cute hay kute (khiêu-tờ) thì mí bạn hay đọc là ku-te , thậm chí thèng Q đọc là ku t…
(hồi đó chữ picture (bích-chờ) mình hay đọc là bích-tu-re cho dễ nhớ kekkeke, kết quả bị cô Hà kú đầu Á..a)
Hồi Ami đi làm kiểm phẩm, thì còn biết thêm một điều rất ...”siêu”, chẳng hạn như là QC (người ta đọc là Quy Xi) tức Quality Control-hiểu là kiểm tra chất lượng sản phẩm, hay là Packing (người ta đọc là Bắc Kinh ???) tức là khâu đóng gói; chỉ có từ Set Up là đọc gần đúng ( Sét úp).
Ngoài ra còn có những cái rất thú vị như là Microsoft Word hay Word (người Việt mình hay đọc là Quợt) hoặc Sport (người Việt mình hay đọc là Bọt) , hay Remote –Rì-mâu [ri’mout]} ( người Việt mình hay đọc là Rờ Mốt).Và Youtube [ju:] [tju:b] – Diu-tiu-bờ thì người Việt mình hay đọc là Du-tu-bi, Yahoo thì đọc là Da-hô , Da-ho ( Ami đọc là Da-hu, không bít có đúng không nữa), Email thì đọc là Ê-mây ( đọc là I-meo thì đúng hơn ^^).
Hay khi Ami học đàn Ghita, thì Ami biết Ghita được phân chia thành 2 dòng nhạc chính thống đó là Ghita cổ điển (Classic Guitar) và Ghita hiện đại (Modern Guitar, mà hình như mình nghe người ta đọc là Mô-đẹt)
Và bài Romance thì người Việt mình đọc là Rô-Măng ( Đọc là Râu-mens thì đúng hơn ).
Có lần Ami nói Bọt , ông Sếp người Hàn Quốc không hiểu, Ami phải nói là Xì-pót (sport) thì ổng mới hiểu...Ami không biết tiếng Hàn, ông Sếp không biết tiếng Việt, còn tiếng Anh thì cả hai đều bập bẹ nên nhiều khi...cứ rối tung, dùng tiếng Anh, Việt, Hàn đủ cả, thậm chí còn phải dùng ngôn ngữ tay chân chỉ trỏ.Hihi Có lần ổng nói câu tiếng Việt bập bẹ làm Ami cứ cười mãi “Thu đẹp cười lắm “ (hiểu là “Thu cười trông đẹp lắm”) Ami chỉ cúi mặt cười, không biết nói sao ^ ^.
Túm lại, tốt nhất là người Việt cứ đọc tiếng Anh theo cách của người Việt (vì mình sống ở Việt Nam, nói chiện với người Việt Nam mà ^^).
Thôi, viết nhiêu đó thôi, đi nấu cơm nữa....Xi Du Lây Tờ (See you later !).

Bonus: Một đôi vợ chồng mới qua Mỹ được ít lâu, lại hay cãi vã đòi ly dị, bỏ bụng lắm bấy lâu bị vợ lấn lướt nên nói:

-Sugar you you go, sugar me me go!

( Đường cô cô đi, đường tôi tôi đi!)

Cô vợ:

- You think you tasty?

(anh nghĩ anh ngon lắm hả?)

Anh chồng:

-I love toilet you go go!

( tôi yêu cầu cô đi đi!)

Cô vợ:

-You think you are belly button of dance pole? You live a place mokey cough flamingo crows, clothes house country!

( Anh nghĩ anh là cái rốn của vũ trụ hả? Anh sống nơi khỉ ho cò gáy, đồ nhà quê)

Anh chồng đáp lại:

-You onion summer me three dowm seven up. No enough listen.

( Cô hành hạ tôi ba chìm bảy nổi. Thôi đủ rồi nghe)

Cô vợ mếu máo:

-Me take you, you poor storn spinach two table hand white!

(Tôi lấy anh, anh nghèo rớt mồng tơi, hai bàn tay trắng!)

Anh chồng thấy tội bèn nói

-You eat criminal so, no star where, we can do again from first.

(Em ăn gian quá, không sao cả, mình có thể làm lại từ đầu)

Cô vơ nguôi giận:

-I no want salad again!

( em không muốn cãi với anh nữa)

(Sưu tầm)

Một số từ tiếng Anh thông dụng mà Ami đã sưu tầm được:
Trước tiên là 2 idol (ai-đồ) thần tượng của mình

Tokio Hotel (Tô-ki-ô Hâu-Teo): Bill Kaulits (Biu Cau-líts), Tom Kaulits (Thôm-cau-lits), George Listing (Chót-Líts-ting), Gustav Schäfer (Gúts-taf-shếpfờ).
Lindsay Lohan (Linh-sê-lô-hen).
Típ…
Yahoo (Da-hu)
Entry (Én-tri) Bài viết.
Comment (Khó-men-tờ) Bình luận, đánh giá, nhận xét.
Email (I-meo) Thư điện tử.
Password (Bác-xì-quợt) Mật mã.
Private (Rái-vịt) Riêng tư (mí bạn để blog ở chế độ Private là không ai đọc được)
Public (Bắp-lịch) Ai đọc cũng được (Cẩn thận nha hehe)
Lyric (Lý-rịch) Lời bài hát.
Chorus (Khó-rợts, không phải khó rượt đâu nha ^^) Điệp khúc.
Bonus (Bấu-nợts) Tặng kèm, khuyến mãi thêm…
Cover (Kho-vờ) Hát lại
PS hay Post Script (Pi-es) Tái bút
9x là những người sinh năm 1990, 1991 1992, 1993, 199x….Mình là 9x đời đầu, tương tự có 8x, 10x (những em sinh năm 2000 trở về sau, năm nay mới 9 tuổi).
Teen (Tin) Giới trẻ.
Style (Xì-tai) Phong cách.
I'm like a person just like you- Tôi cũng là người thôi mà.
What will be will be Chuyện gì đến sẽ đến.
What goes around…comes around Cho cái gì thì nhận lại cái ấy, Gieo gió gặt bão.
Take this for just what it is Hãy để mọi thứ đúng như bản chất của nó, hãy để tôi là chính mình.
S.O.S thường dùng trong tín hiệu cấp cứu (hiểu là Save Our Souls- hay cứu rỗi linh hồn chúng tôi, Save out ship- Hãy cứu con tàu của chúng tôi, Save... mún Save gì thì Save). OH Save Me From Myseft….
PR (Bi-a , không phải bi-da nha) Public Relations (quan hệ công chúng).
IT (Ai-Ti) Information Technology (Công nghệ thông tin).
OST (Âu-és-ti) Original SoundTrack (nhạc nền).
LOL Laugh Out Loud (cười to).
OMG Oh my God (Lạy chúa).
ADMIN Administrator – (người quản lý).
Design (Đì-Giai) thiết kế
Pose (Bâu) chụp ảnh, ngoài ra Teens còn có từ "Tự sướng" dễ hỉu lầm...
C2C Webcam to webcam : (Hai người trao đổi webcam nhé)
A/S/L (Ây-es-eo) Age/Sex/Location (tuổi/giới tính/ở đâu).
DJ (Đi-chây) Disc Jockey (hiểu chung nhất là một người chuyên lựa chọn và phát những thể loại âm nhạc (đã được ghi âm từ trước) cho một đối tượng khán giả nhất định, và điều chỉnh biến tấu âm nhạc cho phù hợp với người thưởng thức).
F*CK YOU hay o0o >>> Dmm + + (nhớ có lần thầy T bắt gặp bạn nào chửi Dm thì bắt viết bản kiểm điểm, mà chẳng lẽ cả đời he không chửi câu nào hả chòi.Rùi mí thầy dạy mình là không được hút thuốc mà thấy thầy nào cũng phì phèo ???)
Pro (Rồ) Professional (Danh từ: người chuyên nghiệp).
Chicken (Chích-cần) – Gà kon (Người không chuyên), chắc có lẽ do bắt nguồn từ trò chơi Gunbound (Gân-bao).Trong trò chơi Gunbound, cấp độ thấp nhất là Gà con.
VIP (Víp) Very Important Person Người quan trọng, đặc biệt.

Lập trình cho trái tim - Tập 19

Crack A Bottle

Eminem - Lose Yourself

Lập trình cho trái tim Tập 18

Lập trình cho trái tim - Tập 17